Παρασκευή και 13: Δεισιδαιμονία ή κακοτυχία; Ο μύθος που δεν λέει να πεθάνει

Για κάποιους είναι απλώς άλλη μια μέρα στο ημερολόγιο. Για άλλους, είναι η ιδανική δικαιολογία αν πάει στραβά ο καφές, το ραντεβού ή – δραματικότερο – το Wi-Fi. 

Η Παρασκευή και 13 παραμένει μία από τις πιο γνωστές «γρουσούζικες» ημερομηνίες, με ρίζες που μπλέκουν θρησκευτικές παραδόσεις, λαϊκές δοξασίες και… μπόλικη φαντασία.

Το άγχος γύρω από αυτή τη μέρα είναι τόσο έντονο, που υπάρχει και ειδικός όρος για τη φοβία της: paraskavedekatriaphobia. Πρόκειται για την παράλογη αλλά διαδεδομένη φοβία απέναντι στον συνδυασμό Παρασκευής και αριθμού 13.

Ο αριθμός 13 θεωρήθηκε από παλιά «απείθαρχος», καθώς ξεπερνά το 12 που συμβολίζει την πληρότητα (12 θεοί του Όλυμπος, 12 μήνες, 12 απόστολοι). Μάλιστα, στον Μυστικό Δείπνο, ο 13ος στο τραπέζι ήταν ο Ιούδας Ισκαριώτης – και κάπως έτσι ο αριθμός φορτώθηκε με αρνητικό συμβολισμό.

Η Παρασκευή, από την άλλη, συνδέθηκε με δύσκολα γεγονότα στη χριστιανική παράδοση, όπως η Σταύρωση του Ιησού Χριστού. Ο συνδυασμός, λοιπόν, της «βαριάς» ημέρας με τον «παρεξηγημένο» αριθμό δημιούργησε ένα εκρηκτικό – έστω και συμβολικό – μείγμα.

Στη σύγχρονη εποχή, η φήμη της ημέρας ενισχύθηκε από την ποπ κουλτούρα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ταινία τρόμου Friday the 13th, που μετέτρεψε την ημερομηνία σε παγκόσμιο brand… αγωνίας.

Κι όμως, στατιστικά δεν υπάρχει καμία απόδειξη ότι η Παρασκευή και 13 φέρνει περισσότερα ατυχήματα ή ατυχίες από οποιαδήποτε άλλη ημέρα. Αντίθετα, πολλές φορές λειτουργεί σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία: περιμένουμε κάτι κακό και τελικά θυμόμαστε μόνο ό,τι πήγε στραβά.

Τελικά, είναι θέμα πίστης ή συνήθειας; Ίσως απλώς χρειαζόμαστε έναν «ένοχο» για τις μικρές αναποδιές της καθημερινότητας. Και η Παρασκευή και 13 στέκεται εκεί, πρόθυμη να αναλάβει την ευθύνη.